جرم فیشینگ رایانه ای چیست و چه مجازاتی دارد؟

موسسه حقوقی و داوری امین عدالت کبریا در تهران ارائه دهنده خدمات حقوقی

جرم فیشینگ
جرایم رایانه ای

تعریف جرم فیشینگ رایانه ای چیست؟ شرایط اثبات جرم فیشینگ رایانه ای چیست؟ انواع این جرایم شامل چه مواردی است؟ نحوه پیشگیری و جلوگیری از این جرم چگونه است؟ وکیل جرایم رایانه ای به بیان پاسخ این پرسش ها و سایر سوالات از قبیل قربانیان این جرم و نحوه شکایت از آن میپردازد.

تعریف جرم فیشینگ رایانه ای

وکیل متخصص جرایم رایانه ای میگوید: لغت یا کلمه فیشینگ در زبان انگلیسی به معنی نوعی دزدی اینترنتی می باشد. با توجه به معنی لاتین فیشینگ در واقع دزدی از کارت های بانکی یا همان عابربانک میباشد. در تعریف جرم فیشینگ این گونه بیان میکنیم که جرم فیشینگ عبارت است از دزدیدن یا دسترسی به اطلاعات و داده های شخصی افراد در سیستم های مجازی یا دزدیدن گذر واژه یا رمز عبور یا اطلاعات بانکی اشخاص از طریق غیر قانونی و غیر مجاز. و یا به عبارتی با جعل کارت های الکترونیکی جهت رسیدن به مقصدشان که بدست آوردن مال متعلق به دیگری می باشد، اقدام مینمایند.

نکته: در دنیای رایانه ی دسترسی پیدا کردن به اطلاعات افراد به صورت خیلی سریع را فیشینگ میگویند، که نوعی جرم رایانه ای است.

◁◁ بیشتر بدانید:  شکایت از کلاهبرداری اینستاگرامی چگونه است؟

فضای ارتکاب این جرم کجاست؟

جرم فیشینگ رایانه ای اکثراً در موارد بانکی و پست های الکترونیکی یا اطلاعات یا تبلیغات انجام شده در دنیای مجازی می باشد. و عنوان مثال مجرمان یا مرتکبین جرم فیشینگ رایانه ای در دنیای مجازی تبلیغاتی را طرح و بیان میکنند. و سپس پیرامون آن تبلیغات، شماره حساب میدهند یا آدرس سایتی را میدهند. که در واقعیت وجود خارجی ندارد. مانند آنکه فردی ملکی را که وجود ندارد، تبلیغ میکند. مردم هم به خیال آن که همچین ملکی با قیمت مناسب وجود دارد اقدام به خرید میکنند. در حالی که این یک سرقت اینترنتی میباشد که به آن فیشینگ میگویند.

حتی ممکن است برای تحقق جرم فیشینگ رایانه ای، این تبلیغ از طریق ایمیل با پیامک هایی که به موبایل ارسال میشود، باشد در واقع طراحان قلابی و وجرم با طراحی کردن یک سایت کاملاً ماهرانه اقدام به سرقت و تصاحب مال متعلق به دیری می شوند. پس بعد از آن که شخص پول را از طریق درگاه های اینترنتی و یا از طریق برنامه هایی که به روی گوشی های همراه نصب شده و انجام میدهد و مبلغ مورد نظر را انتقال میدهد، یک پیامکی تحت عنوان عدم موفقیت عملیات برایشان ارسال میشود در حالی که پول از حساب انها کسر شده است.

شرایط اثبات جرم فیشینگ رایانه ای

برای ثابت کردن جرم فیشینگ رایانه ای نیز میبایستی شرایطی وجود داشته باشد که با وجود این شرایط، جرم فیشینگ رایانه ای محقق گردد.

اول آن که مرتکب عاقل و بالغ و مختار و عالم باشد. یعنی  همان شرایط عامه را دارا باشد.

دوم آن که مرتکب برای محقق شدن باید دارای سوءنیت باشد. در جرم فیشینگ منظور سوءنیت خاص است که عمد و اراده ی مرکتب را شامل میشود.

سوم این که این جرم یعنی جرم فیشینگ رایانه ای باید در فضای مجازی و اینترنتی  رخ دهد. و توسط وسایل الکترونیکی مانند رایانه و اینترنت و غیره ارتکاب یابد. اگر دقت داشته باشیم و متوجه شده باشیم شرایطی تحقق جرم فیشینگ رایانه ای همانند شرایط اثبات جرم سرقت رایانه ای است. چون این ۲ جرم از خیلی جهات به یکدیگر شباهت دارد.

بشر در دنیایی زندگی میکند که هر روز شاهد تکامل و پیشرفت های بسیاری میباشد. این پیشرفت و تکامل دارای مزایا و معایبی می باشد. با پیشرفت علم و تکنولوژی و واردشدن اینترنت به زندگی انسان ها بسیاری از کارها به سهولت انجام میشوند. به فرض شخصی میخواهد کارهای بانکی خود را انجام دهد، قبوض خود را پرداخت کند، دیگر لازم نیست به بانک مراجعه کرده و کلی زمان صرف کند. بلکه در خانه ی خود بوسیله ی نرم افزار ها یا برنامه هایی که مختص این کار میباشد، کار خود را در حداقل زمان ممکن انجام میدهد. یا آن که شخص برای خرید کردن دیگر نیازی نیست مبلغ وجه نقدی را پرداخت کند. بلکه با کارت هایی که از بانک دریافت میکنند.  از موجودی حساب خود کسر کنند.

انواع جرم فیشینگ رایانه ای

جرم فیشینگ رایانه ای به صورت گوناگونی ارتکاب میابد. لذا دارای انواع گوناگونی است.

۱) ربودن محرمانه و شخصی اشخاص و سوء استفاده کردن از آنها.

دراین روش مرتکب با وارد کردن اطلاعات شخصی عابر بانک شخصی  اقدام به سرقت میکند که این کار را از CVVاز جمله رمز،گذر واژه  ، طریق سیستم های الکترونیکی انجام میدهند.

۲) جرم فیشینگ از طریق ایمیل

۳) جرم فیشینگ از طریق تلفن همراه با ارسال و دریافت پیامک

۴) جرم فیشینگ از طریق طراحی کردن صفحه هایی مانند درگاه بانکی و کارت خوانها (ATM)

۵) جرم فیشینگ از طریق دستگاه های جعلی

۶) جرم فیشینگ از طریق ربات تلگرام

نکته: گاهی اوقات یک سری افراد با استفاده از دستگاه های چاپگر جعلی اقدام به چاپ کارت های جعلی کرده و یا آن که از طریق سیستم ها و نرم افزار های پیشرفته به اطلاعات و داده های شخصی دسترسی پیدا میکند.

چگونگی پیشگیری از جرم فیشینگ رایانه ای

بهترین روش گوش دادند به توصیه ها و هشدارهای پلیس فتا که مخصوص دنیای مجازی می باشد، است. یکی از راهکار های پیشگیری جرم فیشینگ رایانه ای آن است که زمانیکه شخص کارت عابر خود را گم کرده است، سریعاً به بانک اطلاع داده تا آن کارت را بسوزاند. و سپس حساب خود را صدور کند. یا آن که اگر سیستم دارد چون آن سیستم با حساب کاربری بارگذاری شده، میتواند سریعاً حساب کاربری را صدور کند. یا آن که در صورت امکان اگر تردیدی داشت رمز عابر خود را تغییر دهد. بهترین روش پاک کردن داده های شخصی از سیستم است.

قربانیان جرم فیشینگ رایانه ای چه اشخاصی هستند؟

در جرم فیشینگ رایانه ای، بزه دیدگان افراد بی گناهی هستند که قربانی این جرم میشوند. اما گاهی ممکن است این قربانیان مالی را از دست ندهند. اما در بیشتر موارد کلاهبرداران با استفاده از روش های ماهرانه و پیچیده و با استفاده از بهترین نرم افزار ها باعث می شود که از حساب یک فرد به فرد دیگری پول واریز شود.

چگونگی شکایت از جرم فیشینگ رایانه ای

در مورد شکایت از جرم فیشینگ رایانه ای ۲ روش وجود دارد.

۱) مراجعه به پلیس فتا شهرستان: به همراه داشتن پیرینت حساب شخصی و ثبت آن. و پیگیری کردن شکایت توسط پلیس فتا و ارسال دستور مرجع قضایی مبنی بر بررسی صاحب حساب.

۲) مراجعه مستقیم به دادسرای جرایم رایانه ای و یا دادسرای عمومی انقلاب یا به همراه داشتن تمامی مدارک از جمله پرینت حساب و عکس هایی از صفحه های صحبت کردن در فضای مجازی.

چنانچه برای شکایت از فیشینگ، وکیل متخصص کیفری اتخاذ نمایید، کلیه مراحل و مراتب توسط وکیل انجام شده و ایشان نسبت به ثبت شکواییه از طریق دفاتر خدمات قضایی اقدام و سپس مراتب را در دادسرا پیگیری مینماید.

مجازات جرم فیشینگ رایانه ای

جرم فیشینگ رایانه ای بدلیل رواج بی اعتباری و بی نظمی و بدست آوردن مالی که متعلق به دیگری است، در قانون جرم انگاری شده است. و برای آن مجازات تعیین شده است.

الف) در قانون جرایم رایانه ای مواد ۱۲ و ۱۳ این قانون مجازات جرم کلاهبرداری و سرقت اینترنتی را صراحتاً بیان نموده است. به موجب ماده ۱۲ و ۱۳ قانون جرایم رایانه ای مصوب ۱۳۸۹ مجازات مرتکبان ۱ تا ۵ سال حبس و جزای نقدی معادل ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال و رد مال به صاحب آن محکوم گردانیده است.

ب) همچنین در مواد ۷۴۱ و ۷۴۰ قانون مجازات اسلامی بخش جرایم رایانه ای مرتکبان موجب ماده ۷۴۱ قانون مجازات که مرتکب متوقف کردن داده ها مختل کردن سیستم وجه یا مال یا منفعت یا خدمات و یا امتیازات مالی را برای خود تحمیل کنند علاوه بر رد مال به صاحب آن به حبس از ۱ تا ۵ سال و جزاینقدی ۲۰ تا ۱۰۰ میلیون ریال یا به هر دو مجازات محکوم میشود.

ج) همچنین در ماده یک قانون جرایم رایانه ای مرتکبان دسترسی غیر مجاز به داده ها و اطلاعات و محرمانگی به حبس از ۹۱ روز تا ۱سال یا جزای نقدی از ۵ تا ۲۰ میلیون ریال یا هردو مجازات محکوم میشوند.

◁◁ بیشتر بدانید:  کلاهبرداری اینترنتی از حساب بانکی

جرایم رایانه ای فیشینگ

جرایم رایانه ای فیشینگ

وکیل متخصص فیشینگ

وکلای متخصص جرایم رایانه ای و فیشینگ در موسسه حقوقی و داوری امین عدالت کبریا با کادری مجرب و با تجربه از وکلای پایه یک دادگستری هدف و تلاششان بر آن بود که ابعاد و زوایای مختلف جرم فیشینگ رایانه ای را بیان نمایند. علاوه بر مطالب معنون، توصیه میگردد که همواره با وکیل متخصص در ارتباط بوده و پس از اخذ مشاوره حقوقی تخصصی از ایشان، با اعطای وکالت به وی، انجام امور پرونده کیفری را از وی بخواهید.

به این نوشته چند ستاره می دهید؟
[تعداد آرا: ۵ میانگین امتیاز: ۵]

این مطلب را در شبکه های اجتماعی به اشتراک بگذارید.

نوشتهٔ پیشین
توهین به مقدسات در فضای مجازی و مجازات آن
نوشتهٔ بعدی
شکایت از امضای الکترونیکی چگونه است؟

دیگر مطالب این دسته بندی

4 پرسش و پاسخ
جدیدترین نظرات
قدیمی ترین نظرات
Inline Feedbacks
View all comments
فهرست
4
0
سوالات خود را در رابطه با این مطلب مطرح نمایید.x